امام حسن(ع)...
مقوله صلح امام حسن(علیه السلام)، مهمترین امری است که در زندگانی حضرت امام حسن(علیه السلام) به عنوان مولفه بحثبرانگیز مورد اختلاف و دارای مناقشه است و اقوال متعدد را در جوامع اسلامی به ویژه در میان برخی گفتمانهای جهادی در اسلام برانگیخته است.
با مراجعه به تاریخ در می یابیم پیامبر بزرگوار اسلام نیز به خاطر مصالح وحکمتها ،اقدام به صلح با کفار قریش نمودند،صلحی که بعدها زمینهساز قدرت یافتن بیشتر اسلام شد. صلح رسمی دیگر بعد از آن جریان، صلح امام حسن(علیه السلام)است،صلحی که در شاریط زمانی خود باعث بقای تشیع ورسواش دن دشمن شد.
برای تصویرسازی از آن عصر و زمان باید گفت معاویه به عنوان دشمن غدّار حضرت علی (علیه السلام) و آل علی، رسماً به جنگ با امام علی (علیه السلام)اقدام نمود و دائماً برای فنای آن حضرت در حال توطئه چینی بود، لذا بعد از شهادت آن حضرت و طرح زعامت مسلمین توسط امام حسن(علیه السلام) تهدیدات معاویه شدت گرفت، و او همگان را به جنگ علیه امام (علیه السلام) تحریک نمود، در چنین شرایطی امام حسن(علیه السلام) مردم را به جهاد دعوت نمود. لیکن عدم آمادگی مردم و عقب نشینی آنان از مبارزه با معاویه و عدم ولایت پذیری این افراد، تاکتیک مبارزاتی امام حسن(علیه السلام) را دستخوش تغییر و تحول کرد، لذا پس از عدم همراهی برخی یاران سست اراده با امام زمان خود،اینک که پیشنهاد صلح از سوی معاویه مطرح گردید همان افراد سست اراده صراحتاً نسبت کفر به امام معصومعلیه السلام(علیه السلام)دادند.
سستی یاران آن حضرت و تطمیع این افراد با رشوههای مالی معاویه آن امام همام را در شرایط جانکاه و دلخراشی قرار داد.
باید اذعان نمود وجود بی بصیرتان دنیا طلب و وجود برخی شیعیان بی ثبات، عامل اصلی تفرقه، تشتّت، ضعف و زبونی در لشکر امام حسن(علیه السلام) گردید و هم چنین بی وفائیهای مکرّر برخی از نزدیکترین یاران آن حضرت، ادامه نبرد را ناممکن ساخت در چنینی شرایطی با درخواست صلح، حضرت ناچار به پذیرش شدند، گرچه اقلیتی از روی صدق و صفا به آن حضرت وفادار ماندند، لیکن غالب متنفذین و موثرین برعموم لشکر امام حسن (علیه السلام) با دنیا طلبی و بی بصیرتی، حضرت را عملاً وادار به پذیرش صلح نمودند.
با همه این اوصاف نکته مهم این است که چرا صلح امام حسن (علیه السلام) نرمش قهرمانانه نامیده میشود؟ در پاسخ باید گفت امام حسن(علیه السلام) با نرمشی قهرمانانه و با طرح برخی شروط در این صلح اجباری به توفیقاتی دست یافتند که اهم آن اشاره میگردد.
باید اذعان نمود به علت خباثت معاویه و دشمنی با اهل بیت(علیه السلام)، سب امیرالمومنین علی(علیه السلام) در بلاد اسلامی به ویژه شام امری عادی بود، لذا یکی از شروط صلح امام حسن(علیه السلام) برداشته شدن سب حضرت علی (علیه السلام) از منابر بوده است، هم چنین در امان ماندن شیعیان علی (علیه السلام) از تعرض و تهدید به نوبه خود، نکته مهم و کلیدی در حفظ سازماندهی و انسجام شیعیان به شمار میآید، لذا به جرأت میتوان مدعی گردید یارن خالص و با وفای امام حسین (علیه السلام) در روز عاشورا نتیجه دوراندیشی و نرمش قهرمانانه امام حسن(علیه السلام) بوده است.
هم چنین نکته مهم دیگر در باب نرمش قهرمانانه این است که امام حسن(علیه السلام) با تعیین شرط برای معاویه درعدم انتخاب خلیفه بعد از خود، فضای سیاسی جامعه سلامی را برای مبارزه و قیام بالقوه علیه معاویه و فرزند ملعونش یزید مهیا ساخت. لذا باید این صلح را مصداق بارز نرمش قهرمانانه نامید، نرمشی که در واقع بستر ساز تداوم اسلام نبوی گردید و بعد از انقلاب کربلا، دودمان ننگین اموی را به درک واصل کرد که این امر مرهون صلح حکیمانه و قهرمانانه امام حسن(علیه السلام) میباشد.
امید است دولتمردان سیاسی کشور که باید با نرمشی قهرمانانه در عرصههای دیپلماسی از حقوق نظام اسلامی دفاع کنند، بتوانند با الگو گیری از امام حسن (علیه السلام) و تأکید آن امام بر عزت و اقتدار شیعیان، اینچنینی دورنمای عزت و اقتدار اسلام را رقم زنند به نحوی که ملت ایران نه در ذلت بلکه در عزت و اقتدار و در صورت حماقت استکبار با خلق عاشورائی دیگر استکبار را نابود سازد. هم چنین امید است دولتمردان اعتدال از برخی اقدامات منفعلانه و به دور از آموزههای عزت اسلامی اجتناب نما یند و با دوراندیشی همگام با نرمش قهرمانانه و حساب شده در مواجهه با استکبار، در عمل اندیشههای عزت مدارانه نظام اسلامی را در عرصه بین المللی به منصه ظهور رسانند.
